çarpaz

çarpaz
sif. və zərf
1. Bir-birini kəsib keçən, xaç şəklində; xaçvari, çataq. Çarpaz cizgilər. – Çarpaz taxtalarla mıxlanmış köhnə bir qapının üstündə tabaşirlə yazmışdılar: «Raykom bağlıdır, hamı cəbhəyə getdi». M. C..
2. biol. Çarpaz cütləşdirilmiş və ya çarpaz tozlandırılmış (bax çarpazlaşdırmaq 2-ci mənada). Çarpaz cütləşdirmə. – Miçurin bu iki bitkini bir-birilə çarpaz tozlandırmağa başladı. M. Axundov.
3. Düymə, ilgək.
◊ Çarpaz vurmaq – bax badalaq vurmaq 1-ci mənada («badalaq»da).

Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. 2009.

Игры ⚽ Поможем написать реферат

Look at other dictionaries:

  • çarpaz — I (Ağdaş, Gədəbəy) arxalıq və ya qadın kəmərinin qarmağı. – Arxalığımın çarpazı tüşüf (Gədəbəy); – Bu kəmərin çarpazı yaxşıdı (Ağdaş) II (Zaqatala) cəftə …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • çal-çarpaz — z. Çarpaz, çarpaz şəkildə. Qatarı döşündə, beldə çal çarpaz; Tüfəngtapançalar edilmişdi saz. H. K. S.. <Qadın> başına örtdüyü, boğazına doladığı ağ yun şalın uclarını belinə çal çarpaz bağlamışdı. M. C …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • çalı(n)-çarpaz — bax çarpaz 1 ci mənada. Professor əynini qalınlaşdırdı, aşırmaları çalın çarpaz keçirdi. B. Bayramov …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • ala-çarpaz — bax çarpaz …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • tor — is. 1. Balıq, quş və s. tutmaq üçün ipdən çarpaz toxunaraq bərabər məsafələrdə düyünlə bərkidilmiş alət. Balıq toru. – Sahibi tor götürüb dənizə gedəndə <Çupçik> də sümsünə sümsünə yortardı. M. C.. Mən yaralı göyərçini tordan çıxarıb… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • çatıx — almax: (Ağcabədi) azacıq dincəlmək, istirahət etmək, yorğunluğunu almaq. – Yasdı yolda atdan düşüf bir əz çatığ aldıx, sora getdix ◊ Çatıx vermək (Kürdəmir) – ipi çal çarpaz bağlamaq və ya keçirmək. – Sənəyə çatıx ver ki, ağırrığ az düşsün …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • qayçı — (Şəki) evin çardağında bir birinə çarpaz bərkidilmiş haça ağaclar. – Öyün qayçısı sımmışdı, havı yaxında təzələmişıx …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • qolturmac — (Əli Bayramlı, Kürdəmir) çal çarpaz. – Qolturmac bağlanan iplər açılmadı (Əli Bayramlı) …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • çəprast — f. 1) çarpaz, sol sağ; 2) badalaq …   Klassik Azərbaycan ədəbiyyatında islənən ərəb və fars sözləri lüğəti

  • çarpazlamaq — f. Bir birinin üstünə xaçvari qoymaq, çarpaz etmək; çataqlamaq. Nökər Cəfərin qollarını burub dalında çarpazladı. M. İ.. Ata isə qollarını çarpazlayıb, ayaq üstə durmuş və gözlərini xəstənin qalxıb enən sinəsinə zilləmişdi. Q. İlkin …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”